Coalitieakkoorden 2026 · AI-analyse · thema Wonen

Woningbouwversnelling krijgt in veel gemeenten uitvoeringsagenda

Hoe zetten gemeenten in op de versnelling van woningbouw? Hoe concreet zijn hun ambities?

0
gemeenten geanalyseerd
0
gemeenten scoren ‘hoog’
0
noemt dit onderwerp
foto: Berenschot
AI-analyse
Zo helpt Berenschot

Expertise Berenschot op dit onderwerp

Neem contact op

Onze adviseurs kennen deze opgave en denken graag mee.

Neem contact op

Bellen kan ook: 030 - 291 69 16.

In het akkoord
hoog
midden
laag
niet genoemd
geen akkoord beschikbaar
De kaart

Wat opvalt

De kaart kleurt elke gemeente naar de uitkomst: hoe donkerder, hoe sterker ‘hoog’.

Het kaartbeeld wordt gedomineerd door gemeenten die een duidelijke woningbouwopgave formuleren, al verschilt de mate waarin zij doelen en maatregelen combineren. Woningbouwversnelling is slechts in enkele akkoorden niet herkenbaar opgenomen. De meest concrete afspraken komen verspreid over het land voor, maar relatief vaak in Noord- en Oost-Nederland. Zo vallen onder meer Groningen, Assen, Aa en Hunze, Borger-Odoorn, Coevorden, Almelo, Deventer en Apeldoorn op door een kwantitatieve doelstelling in combinatie met concrete versnellers of instrumenten. Dit past bij een woningbouwopgave die zich niet beperkt tot de grote stedelijke drukgebieden, maar ook in regionale steden en omliggende gemeenten om versnelling vraagt.

“We zetten ons in om 500 woningen per jaar te realiseren. We nemen als gemeente zelf de regie door grond te kopen.” — coalitieakkoord Land van Cuijk, p. 6

Klik op de kaart op een gemeente. Dan zie je de score en het citaat uit het akkoord.

CBS-data

De feitelijke stand van zaken

Zelfde kaart, andere bron: niet wat gemeenten opschrijven, maar wat het CBS meet — Vergunde nieuwbouwwoningen per 1.000 inwoners (2025 (som 4 kwartalen)) per gemeente.

Het kaartbeeld van verleende nieuwbouwvergunningen valt slechts gedeeltelijk samen met de mate waarin woningbouwversnelling in akkoorden is uitgewerkt. In Noord- en Oost-Nederland is de akkoordlaag op veel plaatsen hoog, terwijl de vergunningintensiteit daar overwegend minder uitgesproken is. Omgekeerd zijn hogere vergunningintensiteiten ook zichtbaar in gebieden waar de akkoorden een meer gemengde uitwerking laten zien.

0 — laagste11,6 — hoogste

Bron: CBS StatLine 83671NED ↗.

Methode & bronnen

Hoe deze AI-analyse is gemaakt

Berenschot verzamelde de coalitieakkoorden van alle gemeenten, via de VNG en gemeentelijke websites. Een taalmodel (AI) las elk akkoord en beantwoordde per thema dezelfde vragen: staat het thema in het akkoord, hoe concreet zijn de afspraken, en welke citaten laten dat zien? Elk citaat verwijst naar de pagina in het originele document.

Adviseurs van Berenschot controleerden de uitkomsten en schreven de duiding. AI kan fouten maken; controleer citaten in het bronbestand voordat u ze overneemt. De cijfers naast de akkoorden komen uit open bronnen, zoals het CBS. Bron en peiljaar staan bij elk cijfer.

Niet elke gemeente had bij publicatie al een akkoord. Die gemeenten tellen niet mee in de percentages: "geen akkoord beschikbaar" is iets anders dan "thema niet genoemd".

Meer weten over hoe deze analyse is gemaakt, of over de techniek erachter? Daan Blom, Senior consultant, ontwierp en bouwde de aanpak. Te bereiken op d.blom@berenschot.nl · 06 25 72 25 69.

Lees de volledige methodologie: opzet, waarborgen en beperkingen

Rubriek: hoog · midden · laag · niet genoemd. Top-5 ranking = genormaliseerde gewogen som van zekerheid, grootte (log inwoners) en impact (niveau); gewichten {"confidence": 1.0, "grootte": 1.0, "impact": 1.0}. KWB 2025: geladen. Datalaag: 61 open indicatoren per gemeente (CBS, politie, Findo, Kiesraad; bron en peiljaar staan bij elk gebruikt cijfer).

Dit rapport berust op 327 coalitieakkoorden (stand van 14 augustus 2026).

13 gemeenten zonder beschikbaar akkoord (géén ‘niet genoemd’)

Achtkarspelen, Ameland, Best, De Bilt, Edam-Volendam, Hollands Kroon, Leiden, Leidschendam-Voorburg, Papendrecht, Schiermonnikoog, Sluis, Tiel, Zutphen