Coalitieakkoorden 2026 · AI-analyse · thema Klimaat en energie

Wateroverlast vaak beperkt uitvoeringsgericht

Welke ambities hebben gemeenten voor het voorkomen van wateroverlast bij hevige neerslag?

0
gemeenten geanalyseerd
0
gemeenten scoren ‘hoog: concrete, uitvoeringsgerichte maatregelen of doelen voor preventie van wateroverlast bij hevige neerslag (bijv. normen, programma, investeringen, systematisch afkoppelen/bergen)’
0
noemt dit onderwerp
foto: Unsplash ↗
AI-analyse
Zo helpt Berenschot

Expertise Berenschot op dit onderwerp

Neem contact op

Onze adviseurs kennen deze opgave en denken graag mee.

Neem contact op

Bellen kan ook: 030 - 291 69 16.

In het akkoord
hoog: concrete, uitvoeringsgerichte maatregelen of doelen voor preventie van wateroverlast bij hevige neerslag (bijv. normen, programma, investeringen, systematisch afkoppelen/bergen)
midden: expliciete ambitie voor klimaatadaptatie/wateroverlast met ten minste een richtinggevende maatregel, maar zonder uitgewerkte doelen of uitvoeringsprogramma
laag: algemene aandacht voor klimaatadaptatie, vergroening of water, zonder duidelijke koppeling aan preventie van wateroverlast door hevige neerslag
niet genoemd
geen akkoord beschikbaar
De kaart

Wat opvalt

De kaart kleurt elke gemeente naar de uitkomst: hoe donkerder, hoe sterker ‘hoog: concrete, uitvoeringsgerichte maatregelen of doelen voor preventie van wateroverlast bij hevige neerslag (bijv. normen, programma, investeringen, systematisch afkoppelen/bergen)’.

Het kaartbeeld wordt gedomineerd door richtinggevende ambities; concrete uitvoeringsafspraken kleuren veel minder vaak het beeld. De hoogste categorie is verspreid aanwezig, maar valt relatief vaak op in laaggelegen en sterk verstedelijkte gebieden rond de grote rivieren en de Randstad, met onder meer Dordrecht, Gouda, Capelle aan den IJssel, ’s-Hertogenbosch, Nijmegen, Deventer, Kampen en Zwolle. In deze gebieden maken de combinatie van verharding, beperkte ruimte voor waterberging en de ligging in het rivierengebied preventie van wateroverlast tot een logisch gemeentelijk aandachtspunt. Ook in delen van Zuid-Limburg, zoals Eijsden-Margraten, Meerssen en Valkenburg aan de Geul, zijn concrete afspraken zichtbaar, passend bij de kwetsbaarheid voor piekbuien en afstromend water. De scheidslijn tussen algemene aandacht en niet genoemd moet voorzichtig worden gelezen, omdat de onderbouwing van lage scores niet altijd expliciet over wateroverlast gaat.

“Bij herinrichting vervangen we gemiddeld 10% van de bestrating door groen en leggen we nieuwe parkeerplaatsen waterdoorlatend aan.” — coalitieakkoord Renkum, p. 6

Klik op de kaart op een gemeente. Dan zie je de score en het citaat uit het akkoord.

CBS-data

De feitelijke stand van zaken

Zelfde kaart, andere bron: niet wat gemeenten opschrijven, maar wat het CBS meetVerhard terrein (2022) per gemeente.

De hoogste aandelen verhard terrein concentreren zich vooral in de Randstad en andere stedelijke gebieden. Daar is deels een samenhang te zien met concrete of richtinggevende ambities. Omgekeerd hebben verschillende gemeenten met een relatief hoog aandeel verhard terrein weinig concrete, uitvoeringsgerichte afspraken. Dit wijst erop dat de mate van verharding niet de enige verklaring is voor hoe ver het beleid is uitgewerkt. Mogelijk speelt gemeentelijke capaciteit hier ook nog een rol in.

4,7 — laagste71,2 — hoogste
Wat dit cijfer precies is

Verhard terrein (bebouwd + semi-bebouwd + verkeer) als aandeel van het landoppervlak; gemeente-indeling 2022: Voorne aan Zee ontbreekt, enkele opgeheven gemeenten tellen mee

Bron: CBS StatLine 86211NED (bodemgebruik 2022) ↗.

Methode & bronnen

Hoe deze AI-analyse is gemaakt

Berenschot verzamelde de coalitieakkoorden van alle gemeenten, via de VNG en gemeentelijke websites. Een taalmodel (AI) las elk akkoord en beantwoordde per thema dezelfde vragen: staat het thema in het akkoord, hoe concreet zijn de afspraken, en welke citaten laten dat zien? Elk citaat verwijst naar de pagina in het originele document.

Adviseurs van Berenschot controleerden de uitkomsten en schreven de duiding. AI kan fouten maken; controleer citaten in het bronbestand voordat u ze overneemt. De cijfers naast de akkoorden komen uit open bronnen, zoals het CBS. Bron en peiljaar staan bij elk cijfer.

Niet elke gemeente had bij publicatie al een akkoord. Die gemeenten tellen niet mee in de percentages: "geen akkoord beschikbaar" is iets anders dan "thema niet genoemd".

Meer weten over hoe deze analyse is gemaakt, of over de techniek erachter? Daan Blom, Senior consultant, ontwierp en bouwde de aanpak. Te bereiken op d.blom@berenschot.nl · 06 25 72 25 69.

Rubriek: hoog: concrete, uitvoeringsgerichte maatregelen of doelen voor preventie van wateroverlast bij hevige neerslag (bijv. normen, programma, investeringen, systematisch afkoppelen/bergen) · midden: expliciete ambitie voor klimaatadaptatie/wateroverlast met ten minste een richtinggevende maatregel, maar zonder uitgewerkte doelen of uitvoeringsprogramma · laag: algemene aandacht voor klimaatadaptatie, vergroening of water, zonder duidelijke koppeling aan preventie van wateroverlast door hevige neerslag · niet genoemd. Top-5 ranking = genormaliseerde gewogen som van zekerheid, grootte (log inwoners) en impact (niveau); gewichten {"confidence": 1.0, "grootte": 1.0, "impact": 1.0}. KWB 2025: geladen. Datalaag: 61 open indicatoren per gemeente (CBS, politie, Findo, Kiesraad; bron en peiljaar staan bij elk gebruikt cijfer).

Dit rapport berust op 327 coalitieakkoorden (stand van 14 augustus 2026).

13 gemeenten zonder beschikbaar akkoord (géén ‘niet genoemd’)

Achtkarspelen, Ameland, Best, De Bilt, Edam-Volendam, Hollands Kroon, Leiden, Leidschendam-Voorburg, Papendrecht, Schiermonnikoog, Sluis, Tiel, Zutphen