Coalitieakkoorden 2026 · AI-analyse

Vroegsignalering in veel gemeenten belangrijk instrument voor schuldpreventie

Wat schrijven gemeenten over het voorkomen en aanpakken van schulden en over schuldhulpverlening?

0
gemeenten geanalyseerd
0
gemeenten scoren ‘integrale aanpak: preventie én schuldhulp/aanpak van problematische schulden’
0
noemt dit onderwerp
foto: Unsplash ↗
AI-analyse
Zo helpt Berenschot

Expertise Berenschot op dit onderwerp

Neem contact op

Onze adviseurs kennen deze opgave en denken graag mee.

Neem contact op

Bellen kan ook: 030 - 291 69 16.

In het akkoord
integrale aanpak: preventie én schuldhulp/aanpak van problematische schulden
preventie/vroegsignalering primair: vroeg erbij, financiële educatie of armoedepreventie zonder expliciete schuldhulpmaatregel
schuldhulp/toegang primair: schuldhulpverlening, bereikbaarheid of sanering zonder expliciete preventiemaatregel
algemene vermelding of niet genoemd
geen akkoord beschikbaar
De kaart

Wat opvalt

De kaart kleurt elke gemeente naar de uitkomst: hoe donkerder, hoe sterker ‘integrale aanpak: preventie én schuldhulp/aanpak van problematische schulden’.

Het kaartbeeld wordt gedomineerd door de brede rubriek waarin algemene vermeldingen en het niet noemen van schulden zijn samengenomen. De gemeenten met een gecombineerde aanpak van preventie en schuldhulp vormen daardoor een duidelijk afgebakende categorie, terwijl de kaart geen uitspraken toelaat over de kwaliteit van bestaande uitvoering. Deze integrale aanpak is relatief vaak zichtbaar in de westelijke Randstad en de kustzone, met onder meer Amsterdam, Haarlemmermeer, Beverwijk, Schiedam, Westland en Voorne aan Zee. Dat sluit aan bij de concentratie van grotere stedelijke en suburbane gemeenten in dit deel van het land, waar preventie en toegang tot schuldhulp vaker in samenhang worden geagendeerd. Buiten de Randstad komt de integrale aanpak verspreid voor, waaronder in Pekela, Coevorden, Nijmegen en Tilburg, waardoor geen landsdekkend regionaal patroon ontstaat.

“blijven we inzetten op het voorkomen, vroeg signaleren en aanpakken van armoede en schulden” — coalitieakkoord Assen, p. 16

Klik op de kaart op een gemeente. Dan zie je de score en het citaat uit het akkoord.

CBS-data

De feitelijke stand van zaken

Zelfde kaart, andere bron: niet wat gemeenten opschrijven, maar wat het CBS meetHuishoudens met problematische schulden (1 januari 2025) per gemeente.

De hoogste aandelen huishoudens met problematische schulden zijn op de datakaart vooral zichtbaar in delen van de Randstad en in het noordoosten, waaronder het Groningse aardgas- en krimpgebied. In het noordoosten valt dit deels samen met aandacht voor preventie of een integrale aanpak. Ook in de Randstad komen gebieden met relatief hoge schulden en gemeenten met integrale afspraken naast elkaar voor, maar de kaarten tonen geen eenduidige één-op-éénrelatie.

4,2 — laagste12,8 — hoogste
Wat dit cijfer precies is

Huishoudens met geregistreerde problematische schulden (minstens een registratie bij BKR, CJIB, DUO, Belastingdienst, zorgverzekeraar, gemeente of schuldhulp), als aandeel van alle particuliere huishoudens op 1 januari 2025

Bron: CBS dashboard Schuldenproblematiek in beeld 2025 ↗.

Methode & bronnen

Hoe deze AI-analyse is gemaakt

Berenschot verzamelde de coalitieakkoorden van alle gemeenten, via de VNG en gemeentelijke websites. Een taalmodel (AI) las elk akkoord en beantwoordde per thema dezelfde vragen: staat het thema in het akkoord, hoe concreet zijn de afspraken, en welke citaten laten dat zien? Elk citaat verwijst naar de pagina in het originele document.

Adviseurs van Berenschot controleerden de uitkomsten en schreven de duiding. AI kan fouten maken; controleer citaten in het bronbestand voordat u ze overneemt. De cijfers naast de akkoorden komen uit open bronnen, zoals het CBS. Bron en peiljaar staan bij elk cijfer.

Niet elke gemeente had bij publicatie al een akkoord. Die gemeenten tellen niet mee in de percentages: "geen akkoord beschikbaar" is iets anders dan "thema niet genoemd".

Meer weten over hoe deze analyse is gemaakt, of over de techniek erachter? Daan Blom, Senior consultant, ontwierp en bouwde de aanpak. Te bereiken op d.blom@berenschot.nl · 06 25 72 25 69.

Rubriek: integrale aanpak: preventie én schuldhulp/aanpak van problematische schulden · preventie/vroegsignalering primair: vroeg erbij, financiële educatie of armoedepreventie zonder expliciete schuldhulpmaatregel · schuldhulp/toegang primair: schuldhulpverlening, bereikbaarheid of sanering zonder expliciete preventiemaatregel · algemene vermelding of niet genoemd. Top-5 ranking = genormaliseerde gewogen som van zekerheid, grootte (log inwoners) en impact (niveau); gewichten {"confidence": 1.0, "grootte": 1.0, "impact": 1.0}. KWB 2025: geladen. Datalaag: 61 open indicatoren per gemeente (CBS, politie, Findo, Kiesraad; bron en peiljaar staan bij elk gebruikt cijfer).

Dit rapport berust op 327 coalitieakkoorden (stand van 14 augustus 2026).

13 gemeenten zonder beschikbaar akkoord (géén ‘niet genoemd’)

Achtkarspelen, Ameland, Best, De Bilt, Edam-Volendam, Hollands Kroon, Leiden, Leidschendam-Voorburg, Papendrecht, Schiermonnikoog, Sluis, Tiel, Zutphen