Coalitieakkoorden 2026 · AI-analyse

Rijksagenda wordt deels vertaald naar gemeentelijk niveau

Hoe verhouden de thema's die in de gemeentelijke coalitieakkoorden worden aangehaald zich tot het regeerakkoord?

0
gemeenten geanalyseerd
0
gemeenten scoren ‘veel raakvlak’
0
noemt dit onderwerp
foto: Berenschot
AI-analyse
In het akkoord
veel raakvlak
gemengd
eigen accenten
geen akkoord beschikbaar
De kaart

Wat opvalt

De kaart kleurt elke gemeente naar de uitkomst: hoe donkerder, hoe sterker ‘veel raakvlak’.

De kaart laat een gelijkmatige spreiding zien tussen veel raakvlak, een gemengd profiel en eigen accenten. Omdat voor de lengte van de akkoorden is gecorrigeerd, weerspiegelt het kaartbeeld verschillen in thematische oriëntatie en niet hoeveel tekst een coalitie heeft geschreven.

Klik op de kaart op een gemeente. Dan zie je de score en het citaat uit het akkoord.

Cijfers van elders

Cijfers van elders

Uit een gerichte webzoektocht op actuele cijfers — controleer bij de bron; alle bronnen staan onder ‘Externe bronnen’.

AI-analyse · vervolg
Tot slot

Wat dit betekent voor de raadsperiode

Neem contact op

Onze adviseurs kennen deze opgave en denken graag mee.

Neem contact op

Bellen kan ook: 030 - 291 69 16.

Methode & bronnen

Hoe deze AI-analyse is gemaakt

Berenschot verzamelde de coalitieakkoorden van alle gemeenten, via de VNG en gemeentelijke websites. Een taalmodel (AI) las elk akkoord en beantwoordde per thema dezelfde vragen: staat het thema in het akkoord, hoe concreet zijn de afspraken, en welke citaten laten dat zien? Elk citaat verwijst naar de pagina in het originele document.

Adviseurs van Berenschot controleerden de uitkomsten en schreven de duiding. AI kan fouten maken; controleer citaten in het bronbestand voordat u ze overneemt. De cijfers naast de akkoorden komen uit open bronnen, zoals het CBS. Bron en peiljaar staan bij elk cijfer.

Niet elke gemeente had bij publicatie al een akkoord. Die gemeenten tellen niet mee in de percentages: "geen akkoord beschikbaar" is iets anders dan "thema niet genoemd".

Meer weten over hoe deze analyse is gemaakt, of over de techniek erachter? Daan Blom, Senior consultant, ontwierp en bouwde de aanpak. Te bereiken op d.blom@berenschot.nl · 06 25 72 25 69.

Rubriek: veel raakvlak · gemengd · eigen accenten. Top-5 ranking = genormaliseerde gewogen som van zekerheid, grootte (log inwoners) en impact (niveau); gewichten {"confidence": 1.0, "grootte": 1.0, "impact": 1.0}. KWB 2025: geladen. Datalaag: 61 open indicatoren per gemeente (CBS, politie, Findo, Kiesraad; bron en peiljaar staan bij elk gebruikt cijfer).

Dit rapport berust op 327 coalitieakkoorden (stand van 14 augustus 2026).

13 gemeenten zonder beschikbaar akkoord (géén ‘niet genoemd’)

Achtkarspelen, Ameland, Best, De Bilt, Edam-Volendam, Hollands Kroon, Leiden, Leidschendam-Voorburg, Papendrecht, Schiermonnikoog, Sluis, Tiel, Zutphen

Externe bronnen

De onderzochte lijst berust op een gelaagde webzoektocht; de bronnen staan per laag.

Verkenning: planbureaus, adviesraden en rijksoverheid

BronFragment
Coalitieakkoorden 2022 in kaart | VNGOok het thema bestaanszekerheid is veel belangrijker geworden. Met uiteenlopende concrete maatregelen, zoals gratis openbaar vervoer, aanpak van schulden en het bestrijden van energiearmoede, willen gemeenten hun inwoners hierbij te hulp schieten. Amsterdam noemt bestaanszekerheid voor alle inwoners ‘de kern van de solidaire stad’. De onderwerpen klimaat en energie leven enorm in gemeenteland. Zo’n 60 procent van de akkoorden noemt de term klimaatadaptatie, 80 procent de term energietransitie. Leeuwarde…
Gevolgen coalitieakkoord voor gemeenten in beeldDe woningbouwopgave krijgt hoge prioriteit, met een blijvende inzet op 100.000 woningen per jaar en aandacht voor betaalbaarheid. Voor gemeenten betekent dit een voortzetting van bestaande afspraken, maar ook extra druk op de uitvoering. Naast bouwen vraagt de groei van wijken om investeringen in voorzieningen, mobiliteit en sociale samenhang. De financiering van gebiedsgerichte aanpakken en de inzet op grondbeleid zijn belangrijke randvoorwaarden, die in het akkoord nog beperkt zijn uitgewerkt. Het coalitieakkoord zet st…
Eerste reactie VNG op coalitieakkoord | VNGVNG logo … Het coalitieakkoord geeft ruimte voor een constructieve samenwerking tussen kabinet en gemeenten. Veel gemeentelijke bouwstenen zijn herkenbaar, met aandacht voor de lange termijn en concrete uitwerking. Tegelijkertijd blijven er zorgen over de jeugdzorgfinanciën. Daarover willen we snel het gesprek aangaan. [...] Het is een verantwoord en vooruitstrevend akkoord: gericht op grote doorbraken en uitnodigend naar ons allemaal.
Reactie VNG op coalitieakkoord ‘Aan de slag: Bouwen aan een beter Nederland’ | VNGVNG logo … Geachte leden van het college en de gemeenteraad, … Op vrijdag 30 januari hebben D66, VVD, en CDA het coalitieakkoord ‘Aan de slag!’ gepresenteerd. Met deze ledenbrief informeert de VNG u over de belangrijkste punten uit dit akkoord, wat dit betekent voor gemeenten en de vervolgstappen van de VNG. [...] De VNG ziet in het akkoo…
Hoe de Spreidingswet werktHet kabinet wil de Spreidingswet voorlopig in stand houden. De wet verdeelt asielzoekers over de gemeenten. En ook gemeenten en het COA willen de wet houden. Wanneer het COA genoeg opvangplekken heeft, hoeft de wet niet gebruikt te worden. Dat schrijft het kabinet in het Coalitieakkoord. Tot begin 2028 zijn er in totaal 88.000 plekken nodig. Dat staat in de capaciteitsraming: de provinciale opgave en de indicatieve verdeling per gemeente 2026 (link naar regeling in de Staatcourant). Daarin staat hoeveel asielz…

Nieuws en vakmedia

BronFragment
Het coalitieakkoord: van ambities naar resultatenNu de coalitieakkoorden zijn gesloten, moeten ambities worden vertaald naar beleid dat inwoners raakt. Dat is geen gemakkelijke taak. Gemeenten staan onder financiële druk, terwijl de maatschappelijke opgaven (bestaanszekerheid, jeugdzorg, woningbouw, energietransitie, opvang nieuwkomers) groot zijn. Tegelijkertijd is de uitvoeringscapaciteit beperkt en neemt maatschappelijke spanning rond lokale besluiten alsmaar toe. Juist daarom is het belangrijk om vroeg in de bestuursperiode scherp te krijgen: wat willen we bereiken? welke keuzes zijn nodig? wat is haalbaar? en welke risico’s verdienen…
VNG: beperkte rol gemeenten in digitale plannen kabinetIn haar duiding geeft de VNG aan dat digitalisering in de overheidsorganisatie een van de thema’s is waarover zij met het nieuwe kabinet verder in gesprek wil. Dit wordt genoemd als onderdeel van de gezamenlijke agenda die het kabinet en medeoverheden moeten uitwerken. Digitalisering wordt daarmee wel benoemd als beleidsdomein, maar niet uitgewerkt in concrete afspraken over de rol of positie van gemeenten.

Vrije zoektocht

BronFragment
Gemeentelijke coalitieakkoorden 2022 geven beperkt inv...Tags … Gemeenten geven beperkt invulling aan thema’s als betaalbaar wonen, veiligheid en financiën. Dit blijkt uit onderzoek van organisatieadviesbureau Berenschot naar de inhoud van 269 gemeentelijke coalitieakkoorden. Het onderzoek is een vervolg op het kiezersonderzoek uit maart 2022. Daaruit bleek dat kiezers de eerdergenoemde onderwerpen juist wel belangrijk vonden bij de gemeenteraadsverkiezingen. [...] Op 28 juli presenteert Berenschot het onderzoek naar de coalitieakkoorden. “Deze analyse geeft een duidelijk beeld van wat het lokale bestuur wil én gaat doen. Het is daarbij ook interessa…