Coalitieakkoorden 2026 · AI-analyse · thema Sociaal

Preventie is het instrument om jeugdzorg wachtrijen te beperken

Welke ambities en maatregelen formuleren gemeenten voor jeugdzorg, waaronder preventie, passende hulp en beheersing van wachttijden?

0
gemeenten geanalyseerd
0
gemeenten scoren ‘preventie én wachttijden/toegang’
0
noemt dit onderwerp
foto: Berenschot
AI-analyse
Zo helpt Berenschot

Expertise Berenschot op dit onderwerp

Neem contact op

Onze adviseurs kennen deze opgave en denken graag mee.

Neem contact op

Bellen kan ook: 030 - 291 69 16.

In het akkoord
preventie én wachttijden/toegang
preventie zonder wachttijden/toegang
wachttijden/toegang zonder preventie
geen van beide genoemd
geen akkoord beschikbaar
De kaart

Wat opvalt

De kaart kleurt elke gemeente naar de uitkomst: hoe donkerder, hoe sterker ‘preventie én wachttijden/toegang’.

Het kaartbeeld laat zien dat preventie geografisch breed terugkomt en dat wachttijden en toegang vooral worden genoemd waar preventie eveneens onderdeel is van het akkoord. Een zelfstandige aanpak van wachttijden zonder jeugdpreventie vormt een smalle categorie.

“Kinderen hebben recht op tijdige en juiste ondersteuning.” — coalitieakkoord Groningen, p. 12

Klik op de kaart op een gemeente. Dan zie je de score en het citaat uit het akkoord.

CBS-data

De feitelijke stand van zaken

Zelfde kaart, andere bron: niet wat gemeenten opschrijven, maar wat het CBS meet — Jongeren met jeugdhulp in natura (2025) per gemeente.

Het cijferbeeld laat relatief hoge aandelen jongeren met jeugdhulp zien in delen van Noord- en Oost-Nederland, Zeeland en Zuid-Limburg. Deze hogere waarden vallen niet overal samen met akkoorden waarin zowel preventie als wachttijden of toegang worden genoemd; ook in andere delen van het land komt die combinatie voor. Een eenduidige geografische samenhang tussen de beleidsambities en het aandeel jongeren met jeugdhulp is daarom niet zichtbaar.

9,4 — laagste18,2 — hoogste

Bron: CBS StatLine 85098NED ↗.

Methode & bronnen

Hoe deze AI-analyse is gemaakt

Berenschot verzamelde de coalitieakkoorden van alle gemeenten, via de VNG en gemeentelijke websites. Een taalmodel (AI) las elk akkoord en beantwoordde per thema dezelfde vragen: staat het thema in het akkoord, hoe concreet zijn de afspraken, en welke citaten laten dat zien? Elk citaat verwijst naar de pagina in het originele document.

Adviseurs van Berenschot controleerden de uitkomsten en schreven de duiding. AI kan fouten maken; controleer citaten in het bronbestand voordat u ze overneemt. De cijfers naast de akkoorden komen uit open bronnen, zoals het CBS. Bron en peiljaar staan bij elk cijfer.

Niet elke gemeente had bij publicatie al een akkoord. Die gemeenten tellen niet mee in de percentages: "geen akkoord beschikbaar" is iets anders dan "thema niet genoemd".

Meer weten over hoe deze analyse is gemaakt, of over de techniek erachter? Daan Blom, Senior consultant, ontwierp en bouwde de aanpak. Te bereiken op d.blom@berenschot.nl · 06 25 72 25 69.

Lees de volledige methodologie: opzet, waarborgen en beperkingen

Rubriek: preventie én wachttijden/toegang · preventie zonder wachttijden/toegang · wachttijden/toegang zonder preventie · geen van beide genoemd. Top-5 ranking = genormaliseerde gewogen som van zekerheid, grootte (log inwoners) en impact (niveau); gewichten {"confidence": 1.0, "grootte": 1.0, "impact": 1.0}. KWB 2025: geladen. Datalaag: 61 open indicatoren per gemeente (CBS, politie, Findo, Kiesraad; bron en peiljaar staan bij elk gebruikt cijfer).

Dit rapport berust op 327 coalitieakkoorden (stand van 14 augustus 2026).

13 gemeenten zonder beschikbaar akkoord (géén ‘niet genoemd’)

Achtkarspelen, Ameland, Best, De Bilt, Edam-Volendam, Hollands Kroon, Leiden, Leidschendam-Voorburg, Papendrecht, Schiermonnikoog, Sluis, Tiel, Zutphen