Coalitieakkoorden 2026 · AI-analyse · thema Klimaat en energie

Netcongestie zet ontwikkeling van energiehubs hoger op de agenda

Welke plannen hebben gemeenten voor de ontwikkeling van energiehubs en/of decentrale energiesystemen?

0
gemeenten geanalyseerd
0
gemeenten scoren ‘energiehub expliciet’
0
noemt dit onderwerp
foto: Berenschot
AI-analyse
Zo helpt Berenschot

Expertise Berenschot op dit onderwerp

Neem contact op

Onze adviseurs kennen deze opgave en denken graag mee.

Neem contact op

Bellen kan ook: 030 - 291 69 16.

In het akkoord
energiehub expliciet
decentraal energiesysteem expliciet, zonder hub
alleen randvoorwaardelijk energiebeleid/netcongestie
niet genoemd
geen akkoord beschikbaar
De kaart

Wat opvalt

De kaart kleurt elke gemeente naar de uitkomst: hoe donkerder, hoe sterker ‘energiehub expliciet’.

De kaart laat een getrapt beleidsbeeld zien, van concrete energiehubs via bredere decentrale systemen tot netcapaciteit als randvoorwaarde. Daarmee maakt het kaartbeeld vooral verschil zichtbaar in de mate waarin gemeenten al een specifieke oplossing vastleggen. Expliciete energiehubs komen relatief vaak voor in het noorden van Groningen, met onder meer Eemsdelta, Het Hogeland en Midden-Groningen, en in delen van Noord-Brabant, zoals Bergeijk, Bladel, Land van Cuijk en Maashorst. Ook in de zuidwestelijke delta vallen onder meer Goes en Hulst binnen deze categorie. Deze concentraties zijn logisch tegen de achtergrond van netcongestie in gebieden met veel grootschalige energieproductie, industriële vraag en ruimte voor hernieuwbare opwek, terwijl het totale beeld landelijk verspreid blijft.

“De insteek daarbij is om lokaal zoveel mogelijk afstemming en uitwisseling tussen vraag en aanbod van elektriciteit te realiseren (onder meer via energiehubs).” — coalitieakkoord Emmen, p. 16

Klik op de kaart op een gemeente. Dan zie je de score en het citaat uit het akkoord.

CBS-data

De feitelijke stand van zaken

Zelfde kaart, andere bron: niet wat gemeenten opschrijven, maar wat het CBS meetNetcongestie bij opwek (0 vrij, 3 tekort) (score 0-3) (stand augustus 2026) per gemeente.

Het cijferbeeld voor netcongestie bij opwek laat hoge waarden zien in het noorden, delen van Noord-Brabant en Zeeland. In het Groningse aardgasgebied en in delen van Noord-Brabant valt dit samen met gemeenten die expliciet een energiehub opnemen, terwijl in andere gebieden met hogere congestiewaarden de akkoorden uiteenlopen van bredere decentrale energiesystemen tot randvoorwaardelijk energiebeleid.

0 — laagste3 — hoogste
Wat dit cijfer precies is

Netcongestie opwek (teruglevering): gemiddelde status van de deelgebieden (0=beschikbaar, 1=beperkt beschikbaar, 2=wachtrij, 3=tekort)

Bron: Netbeheer Nederland, capaciteitskaart (data.partnersinenergie.nl) ↗.

Methode & bronnen

Hoe deze AI-analyse is gemaakt

Berenschot verzamelde de coalitieakkoorden van alle gemeenten, via de VNG en gemeentelijke websites. Een taalmodel (AI) las elk akkoord en beantwoordde per thema dezelfde vragen: staat het thema in het akkoord, hoe concreet zijn de afspraken, en welke citaten laten dat zien? Elk citaat verwijst naar de pagina in het originele document.

Adviseurs van Berenschot controleerden de uitkomsten en schreven de duiding. AI kan fouten maken; controleer citaten in het bronbestand voordat u ze overneemt. De cijfers naast de akkoorden komen uit open bronnen, zoals het CBS. Bron en peiljaar staan bij elk cijfer.

Niet elke gemeente had bij publicatie al een akkoord. Die gemeenten tellen niet mee in de percentages: "geen akkoord beschikbaar" is iets anders dan "thema niet genoemd".

Meer weten over hoe deze analyse is gemaakt, of over de techniek erachter? Daan Blom, Senior consultant, ontwierp en bouwde de aanpak. Te bereiken op d.blom@berenschot.nl · 06 25 72 25 69.

Rubriek: energiehub expliciet · decentraal energiesysteem expliciet, zonder hub · alleen randvoorwaardelijk energiebeleid/netcongestie · niet genoemd. Top-5 ranking = genormaliseerde gewogen som van zekerheid, grootte (log inwoners) en impact (niveau); gewichten {"confidence": 1.0, "grootte": 1.0, "impact": 1.0}. KWB 2025: geladen. Datalaag: 61 open indicatoren per gemeente (CBS, politie, Findo, Kiesraad; bron en peiljaar staan bij elk gebruikt cijfer).

Dit rapport berust op 327 coalitieakkoorden (stand van 14 augustus 2026).

13 gemeenten zonder beschikbaar akkoord (géén ‘niet genoemd’)

Achtkarspelen, Ameland, Best, De Bilt, Edam-Volendam, Hollands Kroon, Leiden, Leidschendam-Voorburg, Papendrecht, Schiermonnikoog, Sluis, Tiel, Zutphen