Coalitieakkoorden 2026 · AI-analyse

Netcapaciteit vaak een randvoorwaarde voor woningbouw en economie

In welke coalitieakkoorden wordt energie genoemd als randvoorwaarde voor woningbouw, economische ontwikkeling en voorzieningen?

0
gemeenten geanalyseerd
0
gemeenten scoren ‘woningbouw, economische ontwikkeling én voorzieningen’
0
noemt dit onderwerp
foto: Berenschot
AI-analyse
Zo helpt Berenschot

Expertise Berenschot op dit onderwerp

Neem contact op

Onze adviseurs kennen deze opgave en denken graag mee.

Neem contact op

Bellen kan ook: 030 - 291 69 16.

In het akkoord
woningbouw, economische ontwikkeling én voorzieningen
woningbouw én economische ontwikkeling
woningbouw én voorzieningen
economische ontwikkeling én voorzieningen
alleen woningbouw
alleen economische ontwikkeling
alleen voorzieningen
niet genoemd als randvoorwaarde
geen akkoord beschikbaar
De kaart

Wat opvalt

De kaart kleurt elke gemeente naar de uitkomst: hoe donkerder, hoe sterker ‘woningbouw, economische ontwikkeling én voorzieningen’.

De combinatie van woningbouw en economische ontwikkeling bepaalt het kaartbeeld; voorzieningen worden vooral toegevoegd wanneer energie als randvoorwaarde voor alle drie de domeinen wordt benoemd. Die meest volledige koppeling is relatief vaak zichtbaar in Oost-Nederland en het aangrenzende rivierengebied, met onder meer Borne, Hardenberg, Kampen, Doetinchem, Maasdriel en Zaltbommel. Ook in het noorden vallen Groningen, Midden-Groningen, Emmen en Tynaarlo in deze rubriek. Dat past bij regio’s waar uitbreidingsopgaven voor wonen en bedrijvigheid samenkomen met druk op het elektriciteitsnet. Tegelijkertijd komt de brede koppeling ook voor in de Randstad, bijvoorbeeld in Amsterdam, Utrecht en Amersfoort, waardoor het beeld niet tot één landsdeel beperkt blijft.

“Dit is een noodzakelijke voorwaarde voor woningbouw, economische ontwikkeling en maatschappelijke voorzieningen.” — coalitieakkoord Kampen, p. 26

Klik op de kaart op een gemeente. Dan zie je de score en het citaat uit het akkoord.

CBS-data

De feitelijke stand van zaken

Zelfde kaart, andere bron: niet wat gemeenten opschrijven, maar wat het CBS meetNetcongestie bij afname (0 vrij, 3 tekort) (score 0-3) (stand augustus 2026) per gemeente.

De kaart met netcongestie laat vooral hoge waarden zien in grote delen van Noord-Nederland en de Randstad. In die gebieden valt geregeld samen dat netcapaciteit breed als randvoorwaarde wordt benoemd, onder meer rond Groningen en in Amsterdam, Utrecht en Amersfoort. De akkoordlaag is echter breder verspreid dan de hoogste congestiewaarden: ook in delen van Zuid- en Oost-Nederland wordt netcapaciteit aan woningbouw en economische ontwikkeling gekoppeld.

0 — laagste3 — hoogste
Wat dit cijfer precies is

Netcongestie afname: gemiddelde status van de deelgebieden (0=beschikbaar, 1=beperkt beschikbaar, 2=wachtrij, 3=tekort)

Bron: Netbeheer Nederland, capaciteitskaart (data.partnersinenergie.nl) ↗.

Methode & bronnen

Hoe deze AI-analyse is gemaakt

Berenschot verzamelde de coalitieakkoorden van alle gemeenten, via de VNG en gemeentelijke websites. Een taalmodel (AI) las elk akkoord en beantwoordde per thema dezelfde vragen: staat het thema in het akkoord, hoe concreet zijn de afspraken, en welke citaten laten dat zien? Elk citaat verwijst naar de pagina in het originele document.

Adviseurs van Berenschot controleerden de uitkomsten en schreven de duiding. AI kan fouten maken; controleer citaten in het bronbestand voordat u ze overneemt. De cijfers naast de akkoorden komen uit open bronnen, zoals het CBS. Bron en peiljaar staan bij elk cijfer.

Niet elke gemeente had bij publicatie al een akkoord. Die gemeenten tellen niet mee in de percentages: "geen akkoord beschikbaar" is iets anders dan "thema niet genoemd".

Meer weten over hoe deze analyse is gemaakt, of over de techniek erachter? Daan Blom, Senior consultant, ontwierp en bouwde de aanpak. Te bereiken op d.blom@berenschot.nl · 06 25 72 25 69.

Rubriek: woningbouw, economische ontwikkeling én voorzieningen · woningbouw én economische ontwikkeling · woningbouw én voorzieningen · economische ontwikkeling én voorzieningen · alleen woningbouw · alleen economische ontwikkeling · alleen voorzieningen · niet genoemd als randvoorwaarde. Top-5 ranking = genormaliseerde gewogen som van zekerheid, grootte (log inwoners) en impact (niveau); gewichten {"confidence": 1.0, "grootte": 1.0, "impact": 1.0}. KWB 2025: geladen. Datalaag: 61 open indicatoren per gemeente (CBS, politie, Findo, Kiesraad; bron en peiljaar staan bij elk gebruikt cijfer).

Dit rapport berust op 327 coalitieakkoorden (stand van 14 augustus 2026).

13 gemeenten zonder beschikbaar akkoord (géén ‘niet genoemd’)

Achtkarspelen, Ameland, Best, De Bilt, Edam-Volendam, Hollands Kroon, Leiden, Leidschendam-Voorburg, Papendrecht, Schiermonnikoog, Sluis, Tiel, Zutphen