Coalitieakkoorden 2026 · AI-analyse

Maatschappelijke weerbaarheid krijgt meer aandacht dan nationale veiligheid

Welke aandacht is er voor het nieuwe thema weerbaarheid en nationale veiligheid in de coalitieakkoorden?

foto: Unsplash ↗
AI-analyse
De cijfers

Cijfers van elders

Uit een gerichte webzoektocht op actuele cijfers — controleer bij de bron; alle bronnen staan onder ‘Externe bronnen’.

Methode & bronnen

Hoe deze AI-analyse is gemaakt

Berenschot verzamelde de coalitieakkoorden van alle gemeenten, via de VNG en gemeentelijke websites. Een taalmodel (AI) las elk akkoord en beantwoordde per thema dezelfde vragen: staat het thema in het akkoord, hoe concreet zijn de afspraken, en welke citaten laten dat zien? Elk citaat verwijst naar de pagina in het originele document.

Adviseurs van Berenschot controleerden de uitkomsten en schreven de duiding. AI kan fouten maken; controleer citaten in het bronbestand voordat u ze overneemt. De cijfers naast de akkoorden komen uit open bronnen, zoals het CBS. Bron en peiljaar staan bij elk cijfer.

Niet elke gemeente had bij publicatie al een akkoord. Die gemeenten tellen niet mee in de percentages: "geen akkoord beschikbaar" is iets anders dan "thema niet genoemd".

Meer weten over hoe deze analyse is gemaakt, of over de techniek erachter? Daan Blom, Senior consultant, ontwierp en bouwde de aanpak. Te bereiken op d.blom@berenschot.nl · 06 25 72 25 69.

Rubriek: —. Top-5 ranking = genormaliseerde gewogen som van zekerheid, grootte (log inwoners) en impact (niveau); gewichten {"confidence": 1.0, "grootte": 1.0, "impact": 1.0}. KWB 2025: geladen. Datalaag: 61 open indicatoren per gemeente (CBS, politie, Findo, Kiesraad; bron en peiljaar staan bij elk gebruikt cijfer).

13 gemeenten zonder beschikbaar akkoord (géén ‘niet genoemd’)

Achtkarspelen, Ameland, Best, De Bilt, Edam-Volendam, Hollands Kroon, Leiden, Leidschendam-Voorburg, Papendrecht, Schiermonnikoog, Sluis, Tiel, Zutphen

Externe bronnen

De onderzochte lijst berust op een gelaagde webzoektocht; de bronnen staan per laag.

Verkenning: planbureaus, adviesraden en rijksoverheid

BronFragment
Podcast De Staat van OnsAnic van Damme … Welkom bij De Staat van Ons, de maandelijkse podcast van het Sociaal en Cultureel Planbureau. Mijn naam is Anic van Damme en in deze serie onderzoeken we hoe Nederland ervoor staat.En dat doen we door te kijken naar de mensen achter de cijfers en de verhalen achter het beleid. In onze eerste aflevering richten we ons op een thema dat de komende jaren centraal staat voor het SCP. Maatschappelijke weerbaarheid, wat maakt een samenleving eigenlijk weerbaar, wat verbindt ons en hoe versterken we de sociale structuren die nodig zijn om crisis en grote transities aan te kunnen. M…
Regeringsverklaring | Rijksoverheid.nlOnze veiligheid is onze eigen verantwoordelijkheid. Met dit coalitieakkoord kiezen we daarom voluit voor doorgaande steun aan Oekraïne en voor grote investeringen in defensie. En we gaan dat ook wettelijk vastleggen, omdat een sterke defensie niet kan zonder zekerheid voor de lange termijn. [...] De keuzes daarvoor maken we in het coalitieakkoord. En dan bedoel ik allereerst de keuze voor investeringen in een sterke en innovatieve economie, in goed onderwijs, in defensie en veiligheid, in klimaat en duurzaamheid. Daarnaast maken we grote keuzes om los te trekken wat vastzit: het st…
Werkprogramma 2026…besluitvorming en verwacht de samenleving geen zwalkend beleid. Meer weerbaarheid moet het antwoord zijn op de bedreigingen van de zorgzame samenleving, de overheid en de rechtsstaat. Om hierin een uitweg te vinden, zal de ROB ook in 2026 weer ruimschoots aandacht besteden aan de bestuurlijke en financiële verhoudingen in het openbaar bestuur, mede in relatie tot de waarden van democratische rechtsstaat. In 2026 zullen veel nieuwe gemeentelijke bestuurders en volksvertegenwoordigers worden gekozen. Dat is aanleiding voor de ROB om in 2026 extra aandacht te besteden aan kennisdeling op het terr…

Nieuws en vakmedia

BronFragment
Kritiek en lof van politiek en land op coalitieakkoord • D66, ..."We hebben ontzettend veel zin om aan de slag te gaan", zei Jetten. Vrijdag zullen de drie partijen het hele akkoord uit de doeken doen, er zijn volgens Jettten wel duidelijke keuzes gemaakt. Het gaat dan om thema's als binnenlandse en internationale veiligheid en meer betaalbare woningen. Er zal veel in defensie geïnvesteerd worden, zei Jetten, en de bedoeling is ook om "de rekening niet naar toekomstige generaties door te schuiven". De drie hebben zin om met elkaar aan de slag te gaan, maar ook in samenwerking met de andere partijen. Bontenbal, Yesilgöz en Jetten zijn eruit…
Lokale weerbaarheid nog beperkt op netvlies gemeentenGeopolitieke onrust, cyberaanvallen, extreem weer, stroomuitval. De overheid bereidt ons al een tijdje voor op deze dreiging en wil dat we weerbaar worden.

Vrije zoektocht

BronFragment
In coalitieakkoorden weinig aandacht voor cybersecurity…iBestuur … Mijn profielfoto iBestuur … De woorden ‘cybersecurity’ en ‘informatieveiligheid’ komen nauwelijks in de nieuwe coalitieakkoorden van gemeenten. Dat melden… Het woord ‘digitaal’ komt in 114 coalitieakkoorden voor en ‘digitalisering’ in 88. | Beeld: Shutterstock … Digitalisering blijft een lastig thema voor gemeenten. De cyberburgemeesters spoorden dit voorjaar gemeenten aan in de coalitieakkoorden aandacht te besteden aan cybercrime. Het kwantitatief onderzoek van Berenschot, waarbij de coalitieakkoorden van 269 gemeenten werden…
VI Justitie en Veiligheid | Ministerie van Financiën - RijksoverheidHet beleidsthema nationale veiligheid kent vijf subthema's: bewaken en beveiligen; contraterrorisme; crisisbeheersing; cybersecurity en statelijke dreigingen (zie verdere toelichting in bijlage 3). De inzichtsbehoeften die op deze beleidsterreinen spelen, hebben betrekking op de te beschermen belangen; de aard, omvang en ernst van bestaande en nieuwe dreigingen voor deze belangen; en de wijzen waarop de weerbaarheid tegen die dreigingen effectief en efficiënt kan worden verbeterd. Daarbij gaat tevens aandacht uit naar nieuwe concepten, methoden en technieken om het zicht op de belangen, de dre…