Coalitieakkoorden 2026 · AI-analyse

Lokale flexibiliteit voert de boventoon bij netcongestie

Welke oplossingen noemen gemeenten voor netcongestie en/of het efficiënter benutten van het elektriciteitsnet?

0
gemeenten geanalyseerd
0
gemeenten scoren ‘actief sturen op netbenutting en systeemoplossingen (bijv. energy hubs, opslag, smart grids, flex/energiedelen)’
0
noemt dit onderwerp
foto: Berenschot
AI-analyse
Zo helpt Berenschot

Expertise Berenschot op dit onderwerp

Neem contact op

Onze adviseurs kennen deze opgave en denken graag mee.

Neem contact op

Bellen kan ook: 030 - 291 69 16.

In het akkoord
actief sturen op netbenutting en systeemoplossingen (bijv. energy hubs, opslag, smart grids, flex/energiedelen)
infrastructuur- of capaciteitsuitbreiding en afstemming met netbeheerder
randvoorwaardelijk benoemen bij ruimtelijke/energieopgaven zonder concrete oplossing
niet genoemd
geen akkoord beschikbaar
De kaart

Wat opvalt

De kaart kleurt elke gemeente naar de uitkomst: hoe donkerder, hoe sterker ‘actief sturen op netbenutting en systeemoplossingen (bijv. energy hubs, opslag, smart grids, flex/energiedelen)’.

Het kaartbeeld wordt bepaald door een grote groep gemeenten die actief stuurt op slimmer gebruik van het elektriciteitsnet. Gemeenten met infrastructuur- of capaciteitsuitbreiding, randvoorwaardelijke acties of zonder vermelding vormen beperktere categorieën. Actieve systeemoplossingen zijn breed zichtbaar in de Randstad en in de verstedelijkte zones van Noord-Brabant, Gelderland en Overijssel, met onder meer Amsterdam, ’s-Gravenhage, Eindhoven, Arnhem en Enschede als voorbeelden. Dat is logisch tegen de achtergrond van de grote ruimtelijke opgaven rond woningbouw, bedrijvigheid en verduurzaming, waarbij de beschikbaarheid van netcapaciteit steeds nadrukkelijker meeweegt in ruimtelijke keuzes. Het beeld wijst daarmee op brede beleidsmatige aandacht, maar met verschillen in de mate waarin gemeenten dit al in systeemoplossingen hebben uitgewerkt.

“We zetten in op het verminderen van piekbelasting op het energienet en op het beter benutten van de beschikbare netcapaciteit.” — coalitieakkoord Enschede, p. 27

Klik op de kaart op een gemeente. Dan zie je de score en het citaat uit het akkoord.

CBS-data

De feitelijke stand van zaken

Zelfde kaart, andere bron: niet wat gemeenten opschrijven, maar wat het CBS meetNetcongestie bij afname (0 vrij, 3 tekort) (score 0-3) (stand augustus 2026) per gemeente.

De hoogste waarden voor netcongestie bij afname concentreren zich vooral in het noorden, de Randstad en delen van Midden-Nederland. In veel van deze gebieden valt een hoge congestiewaarde samen met actieve systeemoplossingen in de akkoorden. Met name in delen van Noord-Brabant en Limburg is de aandacht voor actieve systeemoplossingen zichtbaar, terwijl de gemeten congestie bij afname vaker lager is.

0 — laagste3 — hoogste
Wat dit cijfer precies is

Netcongestie afname: gemiddelde status van de deelgebieden (0=beschikbaar, 1=beperkt beschikbaar, 2=wachtrij, 3=tekort)

Bron: Netbeheer Nederland, capaciteitskaart (data.partnersinenergie.nl) ↗.

Methode & bronnen

Hoe deze AI-analyse is gemaakt

Berenschot verzamelde de coalitieakkoorden van alle gemeenten, via de VNG en gemeentelijke websites. Een taalmodel (AI) las elk akkoord en beantwoordde per thema dezelfde vragen: staat het thema in het akkoord, hoe concreet zijn de afspraken, en welke citaten laten dat zien? Elk citaat verwijst naar de pagina in het originele document.

Adviseurs van Berenschot controleerden de uitkomsten en schreven de duiding. AI kan fouten maken; controleer citaten in het bronbestand voordat u ze overneemt. De cijfers naast de akkoorden komen uit open bronnen, zoals het CBS. Bron en peiljaar staan bij elk cijfer.

Niet elke gemeente had bij publicatie al een akkoord. Die gemeenten tellen niet mee in de percentages: "geen akkoord beschikbaar" is iets anders dan "thema niet genoemd".

Meer weten over hoe deze analyse is gemaakt, of over de techniek erachter? Daan Blom, Senior consultant, ontwierp en bouwde de aanpak. Te bereiken op d.blom@berenschot.nl · 06 25 72 25 69.

Rubriek: actief sturen op netbenutting en systeemoplossingen (bijv. energy hubs, opslag, smart grids, flex/energiedelen) · infrastructuur- of capaciteitsuitbreiding en afstemming met netbeheerder · randvoorwaardelijk benoemen bij ruimtelijke/energieopgaven zonder concrete oplossing · niet genoemd. Top-5 ranking = genormaliseerde gewogen som van zekerheid, grootte (log inwoners) en impact (niveau); gewichten {"confidence": 1.0, "grootte": 1.0, "impact": 1.0}. KWB 2025: geladen. Datalaag: 61 open indicatoren per gemeente (CBS, politie, Findo, Kiesraad; bron en peiljaar staan bij elk gebruikt cijfer).

Dit rapport berust op 327 coalitieakkoorden (stand van 14 augustus 2026).

13 gemeenten zonder beschikbaar akkoord (géén ‘niet genoemd’)

Achtkarspelen, Ameland, Best, De Bilt, Edam-Volendam, Hollands Kroon, Leiden, Leidschendam-Voorburg, Papendrecht, Schiermonnikoog, Sluis, Tiel, Zutphen