Coalitieakkoorden 2026 · AI-analyse · thema Veiligheid

Gemeenten zetten diverse instrumenten in tegen ondermijning

Welke plannen hebben gemeenten om ondermijning tegen te gaan?

0
gemeenten geanalyseerd
0
gemeenten scoren ‘integraal programma’
0
noemt dit onderwerp
foto: Berenschot
AI-analyse
Zo helpt Berenschot

Expertise Berenschot op dit onderwerp

Neem contact op

Onze adviseurs kennen deze opgave en denken graag mee.

Neem contact op

Bellen kan ook: 030 - 291 69 16.

In het akkoord
integraal programma
gerichte maatregelen
algemene prioriteit
niet genoemd
geen akkoord beschikbaar
De kaart

Wat opvalt

De kaart kleurt elke gemeente naar de uitkomst: hoe donkerder, hoe sterker ‘integraal programma’.

Het kaartbeeld laat zowel integrale programma’s als gerichte maatregelen zien. Daarnaast zijn gemeenten zichtbaar waar ondermijning alleen als algemene prioriteit geldt of niet expliciet in het akkoord staat.

“We kiezen voor een integrale aanpak, met aandacht voor preventie, toezicht en handhaving.” — coalitieakkoord Leeuwarden, p. 16

Klik op de kaart op een gemeente. Dan zie je de score en het citaat uit het akkoord.

CBS-data

De feitelijke stand van zaken

Zelfde kaart, andere bron: niet wat gemeenten opschrijven, maar wat het CBS meet — Geregistreerde drugshandel per 1.000 inwoners (2025) per gemeente.

Het cijferbeeld van geregistreerde drugshandel laat een meer verspreid beeld zien, met hogere waarden in delen van de zuidelijke grensregio en op enkele andere lokale plekken. Een integraal programma of gerichte maatregelen komen echter ook veel voor in gemeenten met lagere geregistreerde waarden. Daarmee is er geen eenduidige ruimtelijke overeenkomst tussen geregistreerde drugshandel en de beleidskeuze in coalitieakkoorden.

0,1 — laagste2,1 — hoogste
Wat dit cijfer precies is

Geregistreerde drugshandel (proxy ondermijning)

Bron: Politie 47013NED ↗.

Methode & bronnen

Hoe deze AI-analyse is gemaakt

Berenschot verzamelde de coalitieakkoorden van alle gemeenten, via de VNG en gemeentelijke websites. Een taalmodel (AI) las elk akkoord en beantwoordde per thema dezelfde vragen: staat het thema in het akkoord, hoe concreet zijn de afspraken, en welke citaten laten dat zien? Elk citaat verwijst naar de pagina in het originele document.

Adviseurs van Berenschot controleerden de uitkomsten en schreven de duiding. AI kan fouten maken; controleer citaten in het bronbestand voordat u ze overneemt. De cijfers naast de akkoorden komen uit open bronnen, zoals het CBS. Bron en peiljaar staan bij elk cijfer.

Niet elke gemeente had bij publicatie al een akkoord. Die gemeenten tellen niet mee in de percentages: "geen akkoord beschikbaar" is iets anders dan "thema niet genoemd".

Meer weten over hoe deze analyse is gemaakt, of over de techniek erachter? Daan Blom, Senior consultant, ontwierp en bouwde de aanpak. Te bereiken op d.blom@berenschot.nl · 06 25 72 25 69.

Lees de volledige methodologie: opzet, waarborgen en beperkingen

Rubriek: integraal programma · gerichte maatregelen · algemene prioriteit · niet genoemd. Top-5 ranking = genormaliseerde gewogen som van zekerheid, grootte (log inwoners) en impact (niveau); gewichten {"confidence": 1.0, "grootte": 1.0, "impact": 1.0}. KWB 2025: geladen. Datalaag: 61 open indicatoren per gemeente (CBS, politie, Findo, Kiesraad; bron en peiljaar staan bij elk gebruikt cijfer).

Dit rapport berust op 327 coalitieakkoorden (stand van 14 augustus 2026).

13 gemeenten zonder beschikbaar akkoord (géén ‘niet genoemd’)

Achtkarspelen, Ameland, Best, De Bilt, Edam-Volendam, Hollands Kroon, Leiden, Leidschendam-Voorburg, Papendrecht, Schiermonnikoog, Sluis, Tiel, Zutphen