Coalitieakkoorden 2026 · AI-analyse · thema Mobiliteit

Gemeenten prioriteren vooral behoud van bestaand OV in vervoersagenda

Welke ambities en maatregelen formuleren gemeenten voor openbaar vervoer, doelgroepenvervoer (zoals Wmo-vervoer en leerlingenvervoer), en andere lokale vervoersvoorzieningen, zoals buurt- en wijkbussen en flexvervoer?

0
gemeenten geanalyseerd
0
gemeenten scoren ‘OV-bereikbaarheid en concessie/dienstregeling’
0
noemt dit onderwerp
foto: Berenschot
AI-analyse
Zo helpt Berenschot

Expertise Berenschot op dit onderwerp

Neem contact op

Onze adviseurs kennen deze opgave en denken graag mee.

Neem contact op

Bellen kan ook: 030 - 291 69 16.

In het akkoord
OV-bereikbaarheid en concessie/dienstregeling
doelgroepenvervoer
kleinschalig collectief vervoer/flexvervoer
deelmobiliteit
geen van deze vormen genoemd
geen akkoord beschikbaar
De kaart

Wat opvalt

De kaart kleurt elke gemeente naar de uitkomst: hoe donkerder, hoe sterker ‘OV-bereikbaarheid en concessie/dienstregeling’.

OV-bereikbaarheid en invloed op concessies of dienstregelingen bepalen het kaartbeeld. Doelgroepenvervoer, kleinschalig vervoer en deelmobiliteit vormen afzonderlijke accenten, waarbij combinaties buiten beeld kunnen blijven doordat per gemeente één dominante vervoersvorm is toegekend.

“In 2029 loopt de concessie GroningenDrenthe van Qbuzz af.” — coalitieakkoord Groningen, p. 27

Klik op de kaart op een gemeente. Dan zie je de score en het citaat uit het akkoord.

CBS-data

De feitelijke stand van zaken

Zelfde kaart, andere bron: niet wat gemeenten opschrijven, maar wat het CBS meet — OV-haltes per 1.000 inwoners (stand 25 augustus 2026) per gemeente.

De dichtheid van OV-haltes per 1.000 inwoners varieert zichtbaar tussen gemeenten, met relatief hoge waarden in onder meer kust- en eilandgebieden en delen van Noord- en Oost-Nederland. Het akkoordbeeld is daarentegen landelijk breed op OV-bereikbaarheid en concessies gericht, waardoor geen eenduidige relatie zichtbaar is tussen een hoge haltesdichtheid en de keuze om dit onderwerp in het akkoord te benadrukken.

0,6 — laagste5,1 — hoogste
Wat dit cijfer precies is

OV-haltes in de gemeente: haltes (stopplaces) met minstens één beschikbaar perron, uit het Centraal Halte Bestand. Geteld op halteniveau, niet per perron — één halte met twee wegkanten telt dus één keer, terwijl het CHB er twee quays voor kent. Bus, tram, metro, trein en veerdiensten zitten er allemaal in; treinstations dus ook, zij het als één halte. Het cijfer zegt iets over de dichtheid van het OV-net, niet over hoe vaak er iets rijdt: frequentie en dienstregeling staan niet in deze bron. Een gemeente zonder halte staat op 0 — dat komt in de praktijk niet voor. Elke halte wordt op haar coördinaat aan een gemeente toegewezen; dat gebeurt sinds augustus 2026 met de niet-gegeneraliseerde gemeentekaart, die de grens volgt in plaats van hem af te snijden. Op de oude, grove kaart telde Gouda twaalf haltes te weinig en Ouder-Amstel negen te veel.

Bron: NDOV-loket, Centraal Halte Bestand (dagelijkse export; quaystatus 'available', RD-coördinaten per gemeente geteld met de gemeentekaart uit data/gemeentegrenzen_exact.geojson) ↗.

Methode & bronnen

Hoe deze AI-analyse is gemaakt

Berenschot verzamelde de coalitieakkoorden van alle gemeenten, via de VNG en gemeentelijke websites. Een taalmodel (AI) las elk akkoord en beantwoordde per thema dezelfde vragen: staat het thema in het akkoord, hoe concreet zijn de afspraken, en welke citaten laten dat zien? Elk citaat verwijst naar de pagina in het originele document.

Adviseurs van Berenschot controleerden de uitkomsten en schreven de duiding. AI kan fouten maken; controleer citaten in het bronbestand voordat u ze overneemt. De cijfers naast de akkoorden komen uit open bronnen, zoals het CBS. Bron en peiljaar staan bij elk cijfer.

Niet elke gemeente had bij publicatie al een akkoord. Die gemeenten tellen niet mee in de percentages: "geen akkoord beschikbaar" is iets anders dan "thema niet genoemd".

Meer weten over hoe deze analyse is gemaakt, of over de techniek erachter? Daan Blom, Senior consultant, ontwierp en bouwde de aanpak. Te bereiken op d.blom@berenschot.nl · 06 25 72 25 69.

Lees de volledige methodologie: opzet, waarborgen en beperkingen

Rubriek: OV-bereikbaarheid en concessie/dienstregeling · doelgroepenvervoer · kleinschalig collectief vervoer/flexvervoer · deelmobiliteit · geen van deze vormen genoemd. Top-5 ranking = genormaliseerde gewogen som van zekerheid, grootte (log inwoners) en impact (niveau); gewichten {"confidence": 1.0, "grootte": 1.0, "impact": 1.0}. KWB 2025: geladen. Datalaag: 61 open indicatoren per gemeente (CBS, politie, Findo, Kiesraad; bron en peiljaar staan bij elk gebruikt cijfer).

Dit rapport berust op 327 coalitieakkoorden (stand van 14 augustus 2026).

13 gemeenten zonder beschikbaar akkoord (géén ‘niet genoemd’)

Achtkarspelen, Ameland, Best, De Bilt, Edam-Volendam, Hollands Kroon, Leiden, Leidschendam-Voorburg, Papendrecht, Schiermonnikoog, Sluis, Tiel, Zutphen