Coalitieakkoorden 2026 · AI-analyse · thema Mobiliteit

Bereikbaarheid vaak een voorwaarde voor woningbouw

In hoeverre koppelt de gemeente woningbouwambities expliciet aan bereikbaarheidsmaatregelen (infrastructuur, OV, fiets)?

0
gemeenten geanalyseerd
0
gemeenten scoren ‘integraal gekoppeld: concrete woningbouw-/ontwikkellocatie of bouwambitie wordt verbonden aan concrete infrastructuur-, OV- en/of fietsmaatregel’
0
noemt dit onderwerp
foto: Berenschot
AI-analyse
Zo helpt Berenschot

Expertise Berenschot op dit onderwerp

Neem contact op

Onze adviseurs kennen deze opgave en denken graag mee.

Neem contact op

Bellen kan ook: 030 - 291 69 16.

In het akkoord
integraal gekoppeld: concrete woningbouw-/ontwikkellocatie of bouwambitie wordt verbonden aan concrete infrastructuur-, OV- en/of fietsmaatregel
expliciet gekoppeld: woningbouw en bereikbaarheid worden in samenhang genoemd, maar zonder uitgewerkte locatie/maatregelcombinatie
zijdelings/parallel: beide onderwerpen komen voor maar zonder expliciete onderlinge koppeling
niet genoemd: geen relevante koppeling
geen akkoord beschikbaar
De kaart

Wat opvalt

De kaart kleurt elke gemeente naar de uitkomst: hoe donkerder, hoe sterker ‘integraal gekoppeld: concrete woningbouw-/ontwikkellocatie of bouwambitie wordt verbonden aan concrete infrastructuur-, OV- en/of fietsmaatregel’.

Het kaartbeeld wordt bepaald door gemeenten die woningbouw en bereikbaarheid wel beide agenderen, maar de koppeling niet altijd uitwerken tot concrete locaties en maatregelen. Expliciete samenhang komt breed voor, terwijl een concreet uitgewerkte koppeling duidelijk minder gangbaar is. De meest concrete koppelingen zijn relatief vaak zichtbaar in de Zuid-Hollandse verstedelijkte zone en het zuidwestelijke deltagebied, met onder meer Rotterdam, ’s-Gravenhage, Lansingerland, Gouda, Goeree-Overflakkee, Schouwen-Duiveland, Middelburg, Terneuzen en Hulst. Dat is logisch tegen de achtergrond van zowel grote bouwopgaven en druk op netwerken in de Randstad als de grotere bereikbaarheidsafstanden in delen van het kust- en deltaland. Buiten deze gebieden is het beeld meer verspreid en blijft de koppeling in veel gemeenten op hoofdlijnen.

“Tot 2040 bouwen we in het westelijk deel van de stad 11.000 woningen.” — coalitieakkoord Groningen, p. 25

Klik op de kaart op een gemeente. Dan zie je de score en het citaat uit het akkoord.

CBS-data

De feitelijke stand van zaken

Zelfde kaart, andere bron: niet wat gemeenten opschrijven, maar wat het CBS meet — Gemiddelde afstand tot treinstation (km) (2025) per gemeente.

De grootste gemiddelde afstanden tot een treinstation liggen zichtbaar in het kust- en eilandengebied, in delen van Zeeland en het noorden. In een deel van het zuidwestelijke deltagebied valt dit samen met een integrale koppeling van woningbouw en bereikbaarheid in de akkoorden. Tegelijkertijd is er geen eenduidige landelijke samenhang: ook in gebieden met relatief korte afstanden tot stations worden concrete bereikbaarheidsmaatregelen aan woningbouw gekoppeld, met name in de verstedelijkte Randstad.

1,4 — laagste33,7 — hoogste

Bron: CBS StatLine 80305ned ↗.

Methode & bronnen

Hoe deze AI-analyse is gemaakt

Berenschot verzamelde de coalitieakkoorden van alle gemeenten, via de VNG en gemeentelijke websites. Een taalmodel (AI) las elk akkoord en beantwoordde per thema dezelfde vragen: staat het thema in het akkoord, hoe concreet zijn de afspraken, en welke citaten laten dat zien? Elk citaat verwijst naar de pagina in het originele document.

Adviseurs van Berenschot controleerden de uitkomsten en schreven de duiding. AI kan fouten maken; controleer citaten in het bronbestand voordat u ze overneemt. De cijfers naast de akkoorden komen uit open bronnen, zoals het CBS. Bron en peiljaar staan bij elk cijfer.

Niet elke gemeente had bij publicatie al een akkoord. Die gemeenten tellen niet mee in de percentages: "geen akkoord beschikbaar" is iets anders dan "thema niet genoemd".

Meer weten over hoe deze analyse is gemaakt, of over de techniek erachter? Daan Blom, Senior consultant, ontwierp en bouwde de aanpak. Te bereiken op d.blom@berenschot.nl · 06 25 72 25 69.

Lees de volledige methodologie: opzet, waarborgen en beperkingen

Rubriek: integraal gekoppeld: concrete woningbouw-/ontwikkellocatie of bouwambitie wordt verbonden aan concrete infrastructuur-, OV- en/of fietsmaatregel · expliciet gekoppeld: woningbouw en bereikbaarheid worden in samenhang genoemd, maar zonder uitgewerkte locatie/maatregelcombinatie · zijdelings/parallel: beide onderwerpen komen voor maar zonder expliciete onderlinge koppeling · niet genoemd: geen relevante koppeling. Top-5 ranking = genormaliseerde gewogen som van zekerheid, grootte (log inwoners) en impact (niveau); gewichten {"confidence": 1.0, "grootte": 1.0, "impact": 1.0}. KWB 2025: geladen. Datalaag: 61 open indicatoren per gemeente (CBS, politie, Findo, Kiesraad; bron en peiljaar staan bij elk gebruikt cijfer).

Dit rapport berust op 327 coalitieakkoorden (stand van 14 augustus 2026).

13 gemeenten zonder beschikbaar akkoord (géén ‘niet genoemd’)

Achtkarspelen, Ameland, Best, De Bilt, Edam-Volendam, Hollands Kroon, Leiden, Leidschendam-Voorburg, Papendrecht, Schiermonnikoog, Sluis, Tiel, Zutphen