Coalitieakkoorden 2026 · AI-analyse · thema Digitalisering

AI door gemeenten veelal ingezet als hulpmiddel

Welke ambities hebben gemeenten voor de inzet van AI in dienstverlening, bedrijfsvoering en beleidsontwikkeling?

0
gemeenten geanalyseerd
0
gemeenten scoren ‘integraal en concreet: AI-inzet expliciet in alle drie de domeinen of een gemeentebrede AI-aanpak met concrete toepassingen’
0
noemt dit onderwerp
foto: Unsplash ↗
AI-analyse
Zo helpt Berenschot

Expertise Berenschot op dit onderwerp

Neem contact op

Onze adviseurs kennen deze opgave en denken graag mee.

Neem contact op

Bellen kan ook: 030 - 291 69 16.

In het akkoord
integraal en concreet: AI-inzet expliciet in alle drie de domeinen of een gemeentebrede AI-aanpak met concrete toepassingen
meerdomeins: expliciete AI-ambities in twee domeinen, of gemeentebreed maar zonder concrete toepassingen
beperkt/verkennend: AI alleen in één domein, onderzoek/pilot/monitoring, of uitsluitend randvoorwaarden
niet genoemd
geen akkoord beschikbaar
De kaart

Wat opvalt

De kaart kleurt elke gemeente naar de uitkomst: hoe donkerder, hoe sterker ‘integraal en concreet: AI-inzet expliciet in alle drie de domeinen of een gemeentebrede AI-aanpak met concrete toepassingen’.

Op de kaart overheerst de categorie waarin AI niet substantieel in het akkoord wordt genoemd. Gemeenten met een integrale en concrete benadering vormen een beperkte categorie; de overige expliciete ambities zijn beperkt of verkennend of richten zich op meerdere domeinen zonder concrete gemeentebrede aanpak.

“AI kan bijdragen aan snellere en toegankelijkere dienstverlening, het verminderen van administratieve lasten en het slimmer organiseren van gemeentelijke processen.” — coalitieakkoord Beekdaelen, p. 11

Klik op de kaart op een gemeente. Dan zie je de score en het citaat uit het akkoord.

Methode & bronnen

Hoe deze AI-analyse is gemaakt

Berenschot verzamelde de coalitieakkoorden van alle gemeenten, via de VNG en gemeentelijke websites. Een taalmodel (AI) las elk akkoord en beantwoordde per thema dezelfde vragen: staat het thema in het akkoord, hoe concreet zijn de afspraken, en welke citaten laten dat zien? Elk citaat verwijst naar de pagina in het originele document.

Adviseurs van Berenschot controleerden de uitkomsten en schreven de duiding. AI kan fouten maken; controleer citaten in het bronbestand voordat u ze overneemt. De cijfers naast de akkoorden komen uit open bronnen, zoals het CBS. Bron en peiljaar staan bij elk cijfer.

Niet elke gemeente had bij publicatie al een akkoord. Die gemeenten tellen niet mee in de percentages: "geen akkoord beschikbaar" is iets anders dan "thema niet genoemd".

Meer weten over hoe deze analyse is gemaakt, of over de techniek erachter? Daan Blom, Senior consultant, ontwierp en bouwde de aanpak. Te bereiken op d.blom@berenschot.nl · 06 25 72 25 69.

Rubriek: integraal en concreet: AI-inzet expliciet in alle drie de domeinen of een gemeentebrede AI-aanpak met concrete toepassingen · meerdomeins: expliciete AI-ambities in twee domeinen, of gemeentebreed maar zonder concrete toepassingen · beperkt/verkennend: AI alleen in één domein, onderzoek/pilot/monitoring, of uitsluitend randvoorwaarden · niet genoemd. Top-5 ranking = genormaliseerde gewogen som van zekerheid, grootte (log inwoners) en impact (niveau); gewichten {"confidence": 1.0, "grootte": 1.0, "impact": 1.0}. KWB 2025: geladen. Datalaag: 61 open indicatoren per gemeente (CBS, politie, Findo, Kiesraad; bron en peiljaar staan bij elk gebruikt cijfer).

Dit rapport berust op 327 coalitieakkoorden (stand van 14 augustus 2026).

13 gemeenten zonder beschikbaar akkoord (géén ‘niet genoemd’)

Achtkarspelen, Ameland, Best, De Bilt, Edam-Volendam, Hollands Kroon, Leiden, Leidschendam-Voorburg, Papendrecht, Schiermonnikoog, Sluis, Tiel, Zutphen